KIYI T�PLER� - CO�RAFYA L�SE - Blogcu

S�TE �� KATEGOR�LER

L�SE -1- CO�RAFYA	L�SE -2- CO�RAFYA	L�SE -3- CO�RAFYA	L�SE -4 - CO�RAFYA	YILLIK PLAN VE Z�MRELER	�SS HAZIRLIK VE TEST
L�SE-1-2-3-4- ETK�NL�KLER	KITALAR VE �LKELER	G�NE� S�STEM� VE GEZEGENLER	T�RK�YEN�N B�LGELER�	CO�RAFYA OYUN AN�MASYON VE V�DEOLAR	CO�RAFYA YAZILI AR��V�
CO�RAFYADA �LG�N� B�LG�LER	T�RK�YE-D�NYA-D�LS�Z HAR�TALAR	�NL� CO�RAFYACILAR ESERLER� VE KATKILARI	GENEL CO�RAFYA	L�SE 1-2-3-4 DERS SUNULARI	TUR�ZM CO�RAFYASI

(*COGRAFYAL�SE BLOGUMUZ YAPIM A�AMASINDADIR. �OK KISA S�REDE B�T�N �HT�YA�LARINIZI KAR�ILAYACAK SEV�YEYE GELECEKT�R SAYGI VE SEVG�LER�M�ZLE *)

KIYI T�PLER� 9/5/2008

KIYI T�PLER� VE �ZELL�KLER�

Yer �ekillerinin uzan�� y�n�ne, k�y�daki tabakalar�n �zelli�ine ve etkili olan d�� g��lerin niteli�ine ba�l� olarak �e�itli k�y� tipleri belirmi�tir. Bunlar; boyuna, enine, al�ak, rial�, volkanik, hali�li, fiyord, skyer ve resifli k�y�lard�r.

Orojenez, epirojenez, iklim de�i�melerine ba�l� olarak deniz seviyesi de�i�iklikleri, dalgalar ve ak�nt�lar�n do�rudan ya da dolayl� etkileri sonucu birbirinden farkl� k�y� �ekilleri olu�mu�tur. K�y� tiplerinin olu�mas�nda gerisindeki arazinin �zelli�inin etkisi vard�r.

UYARI : Hali�li, fiyordlu, volkanik, skyer, watt ve mercan k�y� tipleri T�rkiye’de g�r�lmez.
K�y�lar�n �ekillenmesinde Etkili Fakt�rler:
1. Dalgalar
2. Ak�nt�lar
3. Gel-git
4. Akarsular
5. Buzullar
6. �� kuvvetler
7. K�y�daki da�lar�n uzan�� bi�imi
8. Canl�lar (Mercanlar) (en az etkili)
9. R�zgarlar (Dolayl� etkiye sahip)

Fiyort K�y�lar: Buzul vadilerinin sular alt�nda kalmas� sonucu olu�an k�y�lard�r. Bu k�y� tipine ait en g�zel �rnek, �skandinav Yar�madas�’n�n Atlas Okyanusu k�y�lar�d�r. D�nya’n�n en b�y�k fiyordu Norve�’teki So�ne fiyordudur.

Skyer K�y�lar: Buzullar�n etkisi ile olu�an moren y��nlar�n�n ve buzullar�n a��nd�rd�� tepeciklerin sular alt�nda kalmas�yla, y�zlerce adac�ktan olu�an k�y�lara “Skeyer K�y�lar” denir. Norve� ve G�ney �ili k�y�lar� b�yledir.

Ria tipi k�y�lar: Pl�tolar� yaran derin vadilerin sular alt�nda kalmas�yla olu�an k�y�lard�r. D�nya’da en g�zel �rnekleri, G�neybat� �rlanda ve Kuzeybat� �spanya’da g�r�l�r. �lkemizde’de G�neybat� Ege k�y�lar�, �stanbul ve �anakkale bo�azlar� ile Hali�, ria tipi k�y�lara �rnek olarak verilebilir.

Liman tipi k�y�lar: Al�ak k�y�lardaki geni� vadilerin sular alt�nda kalmas� ve bunlar�n �n�n�n k�y� setleriyle kapat�lmas� sonucunda olu�mu�tur.

D�nya’daki en iyi �rnekleri, Ukrayna’n�n Karadeniz k�y�lar�nda g�r�l�r. �lkemizde de �rnek olarak B�y�k ve K��k �ekmece k�y�lar� g�sterilebilir.

Dalma�ya tipi k�y�lar: Deniz sular�n�n, k�y�ya paralel uzanan da�lar aras�ndaki �ukurluklara dolmas�yla olu�an k�y�lard�r. D�nya’daki en iyi �rne�i Adriya Denizi k�y�lar�nda g�r�l�r. �lkemizde de Ka� (Antalya) �evresinde bu t�r k�y�lara rastlan�r.

Hali� (Estuar) tipi k�y�lar: Gel - git olay� sonucunda akarsu a��zlar�n�n a��nd�r�lmas�yla olu�an ve huniye benzeyen k�y�lard�r. D�nya’n�n en b�y�k halici Hamburg halicidir. Bunun yan�nda Londra, Elbe, Wesser, Thames, Evo�, Bordeaux ve Weischel hali�leri de D�nya’n�n �nemli hali�lerindendir. Bu hali�lerin hepsi, ayn� zamanda geli�mi� birer limand�r.

Boyuna k�y�lar: Da�lar�n denize paralel uzand�� yerlerde boyuna k�y�lar g�r�l�r. Bu k�y�larda girinti ve ��k�nt� son derece azd�r. Karadeniz ve Akdeniz k�y�lar� bu tiptendir.

Enine k�y�lar: Da�lar�n denize dik uzand�� yerlerde enine k�y�lar g�r�l�r. Bu k�y�larda girinti - ��k�nt� son derece fazlad�r. Ege k�y�lar� bu tiptendir.

Mercan K�y�lar�: Deniz suyunun 20 C�' nin alt�na d��medi�i s�� k�y�larda ya�ayan mercanlar�n �st �ste birikerek (Resif) olu�turduklar� k�y�lard�r. �r: Mercan adalar� k�y�lar� (Avustralya K�tas�n�n do�usunda).

Yorum yaz! :: Arkada��na G�nder
0 yorum yazilmistir

�nceki Sayfa Sonraki Sayfa

Hakk�mda

PAYLA�MAK G�ZELD�R

Men�

Atat�rk Diyor Ki

11/03/2008 :
Co�rafya y� ve Co�rafyas�n� iyi bilen bir millet, ��phesiz ondan faydalanmas�n� ve onu korumas�n�da da iyi bilir. "ATAT�RK''

Ba�lant�lar�m

Misafirlerimiz Nerdeler

�ehit Meslekta�lar�m�z

KIYI T�PLER� - CO�RAFYA L�SE - Blogcu

S�TE �� KATEGOR�LER

Saya�

Site ��i Kategoriler

Son Yaz�lar�m�z

Arkada�lar�m

Duyurular�m�z

Mesaj Yaz�n�z

Hakk�mda

Men�

Atat�rk Diyor Ki

Ba�lant�lar�m

Misafirlerimiz Nerdeler

�ehit Meslekta�lar�m�z

Y�netim

KIYI T�PLER� - CO�RAFYA L�SE - Blogcu

S�TE ��� KATEGOR�LER

Saya�

Site ��i Kategoriler

Son Yaz�lar�m�z

Arkada�lar�m

Duyurular�m�z

Mesaj Yaz�n�z

Hakk�mda

Men�

Atat�rk Diyor Ki

Ba�lant�lar�m

Misafirlerimiz Nerdeler

�ehit Meslekta�lar�m�z

Y�netim

S�TE �� KATEGOR�LER