COĞRAFYA ÖLÇME DEĞERLENDİRME SAYFA 181

2013-03-08 22:44:00

 

10.BLÜM ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

1-Bir ülkenin gelişmişlik düzeyinin ölçülmesinde kullanılan kriterler nelerdir?

Kişi başına düşen milli gelir, Sağlık ve eğitime ait göstergeler(okullaşma oranı, kişi başına düşen doktor)yoksulluk, işsizlik, bölgesel eşitsizlik, gelir dağılımı durumları kıstas olarak belirlenmiştir. Son dönemlerde İnsani gelişme endeksi içerisinde uzun ve sağlıklı yaşam, bilgi edinme, tatminkâr bir hayat yaşamak için yeterli gelir, siyasi özgürlük, garanti edilmiş insan hakları gibi kriterlerde gelişmişlik kriterleri içerisine girmiştir.

2-Ülkelerin gelişmişlik seviyelerinde doğal kaynakların önemini örneklerle açıklayınız?

      Doğal kaynaklara sahip olmak gelişmeyi kolaylaştırır. Doğal kaynaklarını işleme imkanı olan ülkeler daha hızlı kalkınır. Rusya, Güney Afrika Cumhuriyeti vb.ülkeler zengin doğal kaynakları sayesinde kalkınmışlardır.

 

3-Coğrafi konum ile gelişmişlik arasında nasıl bir ilişki vardır.

Birbiriyle paralel bir ilişki vardır bir ülkenin coğrafi konum özellikleri (İklim şartları, boğazlara göre konumu, denizlerle bağlantısı, önemli ticaret yollarına göre durumu, yer altı zenginliklerine ve enerji kaynaklarına yakınlığı )ne kadar avantajlı ise gelişmişlik derecesi de o kadar hızlı ilerler. Kendi siyasi birliğini kurmuş devletler öz kaynaklarına sahip çıkabildiği ve konum özelliklerine hükmedebildiği sürece mevcut özelliklerini gelişmişlik yolunda çok iyi bir avantaja çevirebilir. Aksi durumlarda mevcut özellikler sadece destekleyici bir etki olur gelişmişliğe çok ciddi katkı sağlamaz. Örnek Nijerya mevcut petrol rezervini çok da iyi kullanamıyor

4-Almanya da nüfusun yoğun olduğu bölgeler nerelerdir?

Nüfusun yoğun olduğu bölgeler kitabınızda sayfa 154 de giriş paragrafında 3 kuşak olarak belirtilmiştir. Buralar genel olarak sanayi, ticaret ve ulaşımın geliştiği noktalardır.

5-Ruhr havzası sanayinin gelişmesinde nasıl bir etkiye sahiptir?

Bölge Almanya ve Avrupa için çok önemli bir sanayi merkezidir. Bölgede yer alan nitelikli kömür havzaları bu gelişimde en önemli etkendir. Kömür dışında demir, kurşun, çinko vb madenler çıkartılır ve işlenir. Mevcut kömür yataklarının işlenilmesi ve demir çelik endüstrisinde kullanılması geçmişten günümüze bu merkezi önemli bir demir çelik sanayi merkezi haline getirmiştir.

6-Petrolün Nijerya’nın gelişmesinde nasıl bir etkisi olmuştur?

Petrol Nijerya için çok önemli bir zenginliktir. Ancak ülke mevcut kaynaklarını işleyebilecek sanayi yapısına sahip değildir. Petrolün bulunması yatırımları bu alana çekmekle beraber tarım ve alternatif sanayi kollarının ihmal edilmesine yol açmıştır. Ekonomideki düzelmeye rağmen petrol dışı sektörler çok gelişme göstermektedir.

7-Uluslar arası enerji taşımacılığında Türkiye’nin önemini belirtiniz?

Sayfa 169 da giriş konu ayrıntılı açıklanmıştır.

Uluslar arası enerji taşımacılığında Türkiye bir geçiş bölgesidir. Hazar bölgesi, Orta doğu enerji kaynaklarının Avrupa’ya aktarımında kilit noktada bulunmaktadır. Buda Türkiye için ciddi avantajlar sağlar. Türkiye bu enerji kaynaklarının aktarımında mevcut projeler içerisinde yer alarak kendine önemli kazançlar sağlamaktadır. Bakü Tiflis Ceyhan, Irak Türkiye ırak hattı, samsun Ceyhan hattı çok önemli hatlardır. Boğazlardan geçen petrol miktarı düşünüldüğünde önemi daha da arttığı görülür.

8-Hazar Bölgesi tarih boyunca ticari ve askeri açıdan neden önemli olmuştur?

Hazar bölgesi geçmişte ipek yolu ticaret yolu güzergâhın da yer alması bölgedeki mevcut enerji potansiyeli ticari ve askeri açıdan bölgeyi önemli kılar. Bölgedeki enerji pazarının paylaşılması konusunda Rusya ve ABD sıkı bir mücadeleye girmişlerdir.

9- Türkiye’nin hazar bölgesi ve Orta Doğu petrollerine yakınlığının önemini açıklayınız?

      Türkiye’nin petrol bölgelerine yakınlığı; kendi ihtiyacını kolay karşılama ve bu bölge petrollerinin ülkemiz üzerinden taşınması karşılı ekonomik kazanç elde etmesidir.

10-Rusya ve Nijerya’yı doğal kaynaklar ve bu kaynakların kullanımı açısından karşılaştırınız.

Her iki ülkede doğal kaynak bakımından zengindir. Ancak Rusya kaynaklarını iyi değerlendirerek kalkınırken, Nijerya kaynaklarını değerlendiremediği için kalkınamamıştır.

 

Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplandırınız?

1-C) Rusya

2-D) İRLANDA

3-E) Yunanistan

4-A) Azarbaycan-Türkmenistan

5-C) Çin

Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun ifadelerle tamamlayınız.

1- Gelişmiş ülkelerde faal nüfusun büyük bir kısmı    .........HİZMET   sektöründe çalışırken az

gelişmiş ülkelerde ise    ............TARIM sektöründe çalışır.

 

 2- Mısırın deniz ulaşımında bölgesel ve küresel etkiye sahip olmasında Akdeniz’i Kızıldeniz’e

Bağlayan.......SÜVEYŞ kanalı önemli bir paya sahiptir.

 

3- Hazar petrollerinin dünya piyasalarına ulaşmasını sağlayan ve yıllık 50 milyon ton taşıma kapa­sitesine sahip olan enerji nakil hattı...............BAKÜ-TİFLİS-CEYHAN   boru hattıdır.

4- Rusya’nın bölgesel ve küresel ilişkilerde etkin rol oynamasında ...DOĞALGAZ       ve...KÖMÜR       kay­

nakları önemli rol oynamıştır.

 

5- Almanya’nın sanayisinin gelişmesinde......RUHR   bölgesindeki kömür ve maden yatakla önemli rol oynamıştır.


 

23158
0
0
Yorum Yaz