DÜNYADA NÜFUS ARTIŞI

DÜNYADA NÜFUS ARTIŞI

 

Dünya nüfusu sürekli bir artış içerisindedir.Bu değişim hem sayı ve artış hem de alansal olarak farklılıklar gösterebilir.Bu değişimin sebebi yaşam koşullarının sürekli değişmesidir.

 

Nüfustaki değişimleri doğum ve ölüm oranları belirler.Bunlara ek olarak göçler ,salgın hastalıklar ve doğal afetler ve ülke sınırlarının değişmesi nüfusun değişiminde etkili olabilir.

NOT:Yukarıda verilen ifadelerde göçler dünya nüfus artışı için bir etken oluşturmaz çünkü göç edilen yer yine dünyadan bir noktadır.Ancak ülke nüfusları üzerinde etkili olabilir.Yine ülke sınırlarının değişmesi dünya nüfus artışı için bir etken olmaz.Bu noktalara dikkat edilmelidir.

             DÜNYA NÜFUS ARTIŞ HARİTASI               

Harita kaynak:
http://www.cografya.biz/forum/fotografharita/dunya_nufus_artisi_haritasi-t12489.0.html
 

Kıtalara Göre Doğum Oranları

Doğum oranının en yüksek olduğu kıta %o 42 ile Afrika’dır. Avrupa ise %o 12 ile doğum oranının en düşük olduğu kıtadır. Doğum oranları ile kıta veya bölgenin gelişmişliği arasında yakın bir ilişki vardır. Ekonominin tarım ve hayvancılığa dayalı olduğu, eğitim ve kültür düzeyinin düşük olduğu  yerlerde doğum oranlarında artış görülür.

 
             Çok                       Az              
Dünya doğum ve ölüm  oranları haritası için tıklayınız:
Kıtalara Göre Ölüm Oranları

Yaşam koşularına bağlı olarak insanların ortalama yaşam süresi kısalmaktadır. Bu nedenle ölüm oranının en yüksek olduğu kıta, ekonomik ve kültürel yönden geri kalmış Afrika’dır. Genç nüfusun fazla olduğu ve sürekli göç veren Güney Amerika ise, %o 7 ile ölüm oranının en az olduğu kıtadır.

Dünya Doğal Nüfus Artış Hızı

1990-1995 yılları arasında, ekonomik ve kültürel yönden geri kalmış olması  nedeniyle doğal nüfus artışının en fazla olduğu kıta Afrika’dır. Avrupa’da ise doğal nüfus artışının en az olmasının nedeni,doğurganlık hızlarını kontrol altına almış gelişmiş ülkelerin varlığıdır.

Dünya Yıllık Nüfus Artış Hızı

1990-1995 yılları arasında yıllık nüfus artışının en fazla olduğu kıta, %o 28 ile Afrika kıtasıdır. Avrupa ise göç almasına karşın %o ile yıllık nüfus artış hızının en az olduğu kıtadır.

 

NÜFUS NASIL DEĞİŞİR:

Doğumlar ölümlerden fazla ise nüfus artar buna doğal artış denilir.Ölümler fazla ise nüfusta azalma görülür.Bu etkenler dışında ortaya çıkan etkenler beşeri kaynaklı olabilir.

Nüfus artışını etkileyen faktörler:

1.            Doğurganlık ve ölüm oranları,

2.            Göç hareketleri,

3.     Sağlık alanındaki ilerlemeler(Aşılama, Bulaşıcı hastalıklara karşı etkili ilaçların bulunması)

4.            Beslenme imkânları,

5.            Eğitim seviyesinin durumu,

6.            Yaşam standartlarının yüksekliği (Gelir düzeyinin artması)

7.            Nüfus planlaması çalışmalarının yapılma düzeyi,

8.            Savaşların azalması,

9.            Kadınların eğitim düzeyinin ve ekonomik bağımsızlıklarının artması,

10. Ülke sınırlarındaki değişmelerdir.

Doğurganlık oranlarında düşüşün nedenleri :

   
       Eğitim                Aile palnlaması    Kadının Çalışması
1-Eğitim seviyesinin artması,

2-Nüfus planlamasının yapılmaya başlanması,

3-Kadının çalışma hayatındaki yerinin artması,

4-Sanayileşme ve kentleşmenin etkileri,

5-Kişi başına düşen milli gelir miktarının artması ve yaşam şartlarının iyileşmesi,

 

Doğurganlık hızı, eğitime, kültüre ve ekonomik gelişime bağlı olarak değişir.Ekonominin tarım ve hayvancılığa dayalı olduğu, eğitim ve kültür düzeyinin geri olduğu ülke ve bölgelerde doğurganlık hızı fazladır. Ayrıca kırsal kesimde doğurganlık hızı kentlere göre daha yüksektir. Doğurganlık oranları kadınların yaşı ve eğitimi, çalışma hayatındaki yerine göre değişir. Kadınların eğitimi yükseldikçe, yaşı arttıkça, çalışma hayatında yer aldıkça doğum oranları düşmektedir.

 

Gelişmiş ülkelerde nüfus artış oranları azdır. Bu ülkelerde nüfus artış oranları % 0 -1 arasında bulunmaktadır. Genç nüfus bu ülkelerde az olup yaşlı nüfus artmaktadır. Gelişmiş ülkelerde 65 yaş üstündeki nüfus 150 milyondan fazladır. Bu sayı önümüzdeki yıllarda sürekli artacaktır. Çünkü tüm dünyada ortalama ömür uzamaktadır. Bu sorun gelişmekte olan ülkelerde de öne çıkacak önemli bir sorun olacaktır.

 

Nüfus Artışı ile gelişmişlik arasında ters bir orantı vardır. Gelişmişlik düzeyi arttıkça nüfus artışı hızı düşmektedir. Dünyada bakıldığında nüfus artış hızının yüksek olduğu ülkelerin genelde gelişmemiş ve gelişmekte olan ülkelerde olduğu görülmektedir.

 

Toplam doğurganlık oranı: Bu oran doğum yapabilecek yaş sınırı içinde bulunan  (15- 49 yaş arası) her kadından beklenen canlı doğum sayısını ifade eder.

Dünya genelinde doğurganlık oranları( kadın başına canlı doğum oranı) gün geçtikçe azalmaktadır. Bu oran 1990 yılında dünya genelinde ortalama 3 iken, 1995 – 2000 yılları arasında 2,8 olmuştur. Gelişmiş ülkelerde 1970 lerde 2,6 iken, 1995- 2000 döneminde 1,59 kadar düşmüştür 1990 da Ülkemizde evlenmiş kadın başına düşen ortalama canlı doğum sayısı 3,7; aynı yıl Avrupa ortalaması 1,8 dir.

 

Gelişmiş ülkelerde doğum oranlarına örnekler.

 
      Gelişmiş Ülkeler

Rusya’da Kadın başına Ortalama çocuk sayısı: 1.27 çocuk/1 kadın (2001 tahmini),

İsveç’te kadın başına Ortalama çocuk sayısı: 1.53 çocuk/1 kadın (2001 tahmini),

Çin’de Kadın başına Ortalama çocuk sayısı: 1.82 çocuk/1 kadın (2001 tahmini),

ABD’de kadın başına Ortalama çocuk sayısı: 2.06 çocuk/1 kadın (2001 tahmini),

İngiltere’de Kadın başına Ortalama çocuk sayısı: 1.73 çocuk/1 kadın (2001 tahmini),
Japonya’da kadın başına  Ortalama çocuk sayısı: 1.41 çocuk/1 kadın (2001 tahmini),

 

Gelişmemiş ülkelerde bu oranlar ileri ülkelere göre yüksek olmakla beraber son yılarda önemli düşüşler olmaktadır.Bu ülkelerde doğurganlık oranı 1970 lerde 6,7 den, 2,6 ya kadar düşmüştür.

Gelişmemiş ülkelerde doğum oranlarına örnekler:

     Gelişmemiş Ülkeler  

Zimbabwe’de kadın başına Ortalama çocuk sayısı 3.28 çocuk  (2001 tahmini) ,

Uganda’da kadın başına Ortalama çocuk sayısı 6.88 çocuk (2001 tahmini),

Sudan’da kadın başına Ortalama çocuk sayısı: 5.35 çocuk

Somali’de kadın başına Ortalama çocuk sayısı: 7.11 çocuk

Suudi Arabistan’da kadın başına Ortalama çocuk sayısı: 6.25 çocuk,

Honduras’ta kadın başına  Ortalama çocuk sayısı: 4.15 çocuk/1 kadın (2001 tahmini)

Türkiye’de  kadın başına Ortalama çocuk sayısı: 2.46 bebek (2002 tahminleri), 2004 yılı için - 2,21

 

Bir ülkedeki nüfus artış hızının fazla olmasının sorun haline gelmesindeki temel etken, o ülkenin ekonomik kaynaklarının ülkede yaşayan nüfusun beslenme, barınma, eğitim,  sağlık ve iş gibi temel gereksinimlerini karşılayamamasıdır. Bu duruma aşırı nüfuslanma denir.

 

A. Nüfus artışının olumlu sonuçları

1-             Üretim artar.

2-             Vergi gelirleri artar.

3-             Mal ve hizmetlere talep artar.

4-             Yeni endüstri dalları doğar.( Piyasa genişler, yeni yatırım sahaları açılır.)

5-             İşçi ücretleri ucuzlar.

6-             İhracatta rekabet kolaylaşır.

7-             Askeri savunmada önemlidir kısa süre de güçlü ordular kurulabilir.

8-             Nüfus dinamik bir yapı kazanır.

B. Nüfus artışının olumsuz sonuçları

1-             İşsizlik artar.

2-             Kişi başına düşen milli gelir azalır.

3-             Tüketim artar, (Tüketici durumda olan çocuk yaştaki nüfusu ve tüketimi artırır.)

4-             Tasarruflar azalır.

5-             Ekonomik bağımlılık oranı yükselir.

6-             İç ve dış göçler artar.

7-             İnsanların temel ihtiyaçlarının karşılanması zorlaşır, Yetersiz beslenme sorunu ortaya çıkar.

8-             İhracat azalır.

9-             Demografik (nüfusa bağlı) yatırımlar artar.

10-        Çevre kirlenmesi artar.

11-        Çarpık kentleşme görülür, belediye hizmetleri zorlaşır.

12-        Kalkınma hızı düşer.( Ulusal gelirin büyük bölümünün artan nüfus tarafından tüketilmesine bağlı olarak ekonomik kalkınma hızı yavaşlar.)

13-        Artan nüfusu beslemek için toprağın aşırı kullanılması toprak erozyonunu hızlandırır.

Konu ile ilgili tavsiyeler:Sevgili gençler bu konu ile ilgili olarak temel bilmeniz gereken husus nüfus artışı ile gelişmişlik arasında ters orantı vardır.Nüfusun yoğun olması kalabalık olması başka bir  olay nüfus artışının fazla olması başka bir olaydır.Gelişmiş ülkeler çeşitli sebeblerden dolayı yoğun nüfuslanmış olabilir ancak eğitim seviyesinin yüksek olması aile planlaması ve kadının iş hayatına katılımı ve benzeri sebeblerden dolayı nüfus artış hızı düşük doğum oranları azdır.Geri kalmış ve gelişmekte olan ülkelerde ise doğum oranları çok yüksektir,yeteri kadar eğitim aile planlaması erken yaşta evlilik  kadının iş hayatından uzak olması vb sebeblerden dolayı doğurganlık oranı çoktur.

Bu noktadan yola çıkarak bu tür sorularda dikkat edin ki şıklarda hep gelişmiş yada geri kalmış ülkeler olur içlerine bir tane gelişmiş yada geri kalmış ülke verilir.Bu ülkelerin gelişmişliklerini yada geri kalmışlıklarını nerden bilebiliriz derseniz o zaman biraz gündemi takip etmeniz dünya koşullarını bilmeniz gerekir.Avrupa genel olarak gelişmiş ülkeler özellikle kuzey ,batı ve güneyi Geri kalmış ve gelişmekte olan ülke  olarak da Afrika,Güney Amerika belirli bölgeleri,Ortadoğu,Orta Asya kıtasındaki ülkeleri tercih edebilirsiniz.

 

Yine Doğal nüfus artışı dışında yani ölümler ve doğumlar dışında bir yerde ciddi bir artış yada azalış var ise sebeb olarak  bölgenin dışardan göç alması yada göç  vermesi ifadesi kullanılabilir.Nüfus artışını etkileyen faktörler,doğurganlık oranının düşme sebebleri,nüfus artışının olumlu ve olumsuz sonuçları soru olarak gelebilir…

 

Güven AKBULUT                                         Orkun KARAKURUM

Yorum ( 23 ) Yorum yaz! Baglanti

<<Önceki Sayfa |/|Sonraki Sayfa>>

Yorum yaz! : Arkadasina Gonder!
23yorum yazilmistir

Yazan: aslı | Tarih: 2009-10-26 16:31:13
Konu: Çok teşekkürler...
hiçbir internet sitesinde bu kadar ayrıntılı ve açıklayıcı verilmemiş; çok çok çok teşekkür ederiz..

Baglanti >

Yazan: fadime | Tarih: 2009-10-25 15:03:48
Konu: ödevv
aradiğimi bulamiyrem. ha bura yazim. ula siz ne buçim uşaklarsiniz ula?

Baglanti >

Yazan: by.zalim@zalim.com | Tarih: 2009-10-16 20:39:01
Konu: bılgı
bu guzel bılgıler ıcın herkese tesekur edrm

Baglanti >

Yazan: isimsiz | Tarih: 2009-04-24 18:50:21
Konu: nüfus nedir???
çok güzel bilgiler yazanlara çok teşekkür ederim:))))))

Baglanti >

Yazan: ABDULLAH ASLAN | Tarih: 2009-04-20 20:52:02
Konu: SÜPER OLMUŞ
ORKUN KARAKURUM'a ve bu sitede emeği geçmiş herkese çok teşşekkür ederim çok güzel olmuş bu başarının devamna bekliyoruz iyi akşamlar

Baglanti >

Yazan: _-_- | Tarih: 2009-01-15 01:09:31
Konu: tebrik ediyorum
çok başarılı bir site.elinize sağlık.yürekten kutluyorum.

Baglanti >

Yazan: bilge | Tarih: 2009-01-12 18:43:40
Konu: konu
süper çok yararlı oldu saolun

Baglanti >

Yazan: merwe | Tarih: 2009-01-10 18:07:42
Konu: süperrr
bence süper olmuş emeği geçenlerin eline sağlık walla

Baglanti >

Yazan: ali | Tarih: 2009-01-03 13:58:00
Konu: nüfu
dönem ödevine çok faydası oldu yapımcılara teşekürler


Baglanti >

Yazan: isimsiz | Tarih: 2008-12-30 21:44:11
Konu: nüfus artışı :)))
yüzde 75 nüfus artışı nasıl bir şeydir?? nasıl bir ülkedir bu? bu ne biçim bilgi??
ciddi bir sitede olurmu bu?100 kişi nasıl bir yıl sonra 175 kişi olur ? Bunu başarabilmiş bir millet var mı? şaka mı bu:)))

Baglanti >

Yazan: isimsiz | Tarih: 2008-12-24 10:07:17
Konu: :)
süper

Baglanti >

Yazan: isimsiz | Tarih: 2008-12-21 20:56:01
Konu: nüfus
teşekkür ederim.

Baglanti >

Yazan: isimsiz | Tarih: 2008-12-18 20:22:51
Konu: teşekkür
saolun valla zada llsa işime yaradı tank you very much

Baglanti >

Yazan: isimsiz | Tarih: 2008-12-17 19:08:30
Konu: ya konular tam değil
hep de bana denk geliyo olmayan konular
lütfen en kısa zamanda tam yapalım

Baglanti >

Yazan: isimsiz | Tarih: 2008-12-15 22:34:54
Konu: teşekkürer
Teşekkür ederim. Gerçekten çok güzel olumuş. Ellerinize sağlık selametle...

Baglanti >

Yazan: buRcu. . | Tarih: 2008-12-15 20:27:06
Konu: Ç0k iYi
geRçektén ç0k qüzeL açıkLanmış teşekkürLer 0Rkun h0cam ((:

Baglanti >

Yazan: serocan_13@hotmail.com | Tarih: 2008-12-03 18:06:48
Konu: çok iyi
çok beğendim her zaman geleceğim

Baglanti >

Yazan: ermirhan | Tarih: 2008-12-02 10:34:10
Konu: harika
harika olmuş gerçekten yıllık ödevimi bile bundan yaptım tşk.

Baglanti >

Yazan: DjTuRgİ | Tarih: 2008-12-01 10:35:48
Konu: Mükemmel olmuş
Tebrik edrim baya bi ayrıntılı www.lig-tv-izle.com bekleriz


Baglanti >

Yazan: gisem | Tarih: 2008-11-24 18:15:10
Konu: çok güzel ve net açıklanmış
teşekkürler.

Baglanti >

Yazan: isimsiz | Tarih: 2008-11-23 20:32:58
Konu: mütişşş
gerçekten çok işime yaradı teşkürlerr...

Baglanti >

Yazan: nadide | Tarih: 2008-11-18 19:05:25
Konu: konular güzel açıklanmş
çok yaralı ve yardımcı odu teşekkrlr

Baglanti >

Yazan: isimsiz | Tarih: 2008-11-06 00:42:35
Konu: tşkler:)
gusel acıklama yapılmış teşekkurler

Baglanti >